ناوبری
ناحیه لوگو

حساب من ، پایگاه تحلیل اقتصادی

www.hesabeman.ir

امروز : چهارشنبه, ۳۰ آبان , ۱۳۹۷ ، ساعت : ۰۴:۳۶
ناحیه منو


طرح “کارت سهمیا” منتفی نشده است

  طرح "کارت سهمیا" منتفی نشده است؛ مدیرعامل شرکت بهینه‌سازی مصرف سوخت گفت: ؛ اتفاقاً پژوهشکده اقتصاد انرژی که زیر نظر دکتر نیلی است -دو هفته پیش همایشی باحضور  نمایندگان مجلس، مدیران مناطق آزاد و ...

  طرح “کارت سهمیا” منتفی نشده است؛ مدیرعامل شرکت بهینه‌سازی مصرف سوخت گفت: ؛ اتفاقاً پژوهشکده اقتصاد انرژی که زیر نظر دکتر نیلی است -دو هفته پیش همایشی باحضور  نمایندگان مجلس، مدیران مناطق آزاد و اساتید دانشگاه برگزار کرد که در همین زمینه مباحث مهمی مطرح شد.

وی با اظهار این که مطالعه بر روی طرح کارت سهمیا با هدف جایگزین شدن با یارانه نقدی همچنان ادامه دارد گفت: این طرح می‌تواند یک جهش ایجاد کند البته این امر بستگی به نتایج و خروجی مطالعات دارد.

مدیرعامل شرکت بهینه‌سازی مصرف سوخت تأکید کرد: طرح کارت سهمیا از سوی دولت و وزارت نفت ارائه نشده و مربوط به اتاق بازرگانی ایران است.

سیفی درباره این که برخی از شرکتهای مرتبط با این موضوع مانند شرکت ملی گاز و شرکت ملی پالایش و پخش اعلام کرده‌اند تاکنون نظر و پیشنهادی در این زمینه از آنها دریافت نشده است گفت: البته این طرح هم‌اکنون در حال انجام مطالعات اولیه است اما در همین حد هم به طور رسمی و غیر رسمی از نظرات شرکتهای  مرتبط استفاده شده است.

 طرح “کارت اعتبار انرژی” با هدف جلوگیری از معایب پرداخت یارانه نقدی از جمله تزریق حجم زیادی نقدینگی به اقتصاد در حال پیگیری است. در حال حاضر نیز  نام کارت اعتباری انرژی “سهمیا” در نظر گرفته‌ شده که مخفف “سامانه هوشمند مدیریت یارانه ایرانیان” است. همه حامل‌های انرژی مانند بنزین، گازوییل، برق، گاز، گاز مایع، آب و … در قالب کارت اعتباری انرژی ساماندهی شود.

قانون هفدمندی را می شود با این روش اجرا کرد. طبق قانون هفدمندی باید تا دو سال آینده قیمت ها را به قیمت فوب خلیج فارس برسانیم. با این شیب فعلی بخواهیم پیش برویم صدمه می خوریم. ولی اگر چنین طرحی اجرایی شود طبق بررسی های مفصل کارشناسی انجام شده، صدمه ای به جامعه و کشور نخواهد زد.

ممکن است در کلان، بررسی هایی صورت بگیرد و تصمیم گیری شود که در اجرای این طرح هم، آزادسازی قیمت حامل های انرژی با شیب کندتری پیش برود اما پیشنهاد ما این است که به گونه ای عمل کنیم که در آینده بتوانیم مصرف را کنترل کنیم.

وقتی سهمیه گذاری می کنید می توانید این سهمیه گذاری را منطقی تر کنید. مثلا امروز متوسط مصرف بنزین در کشور به ازای هر ایرانی روزانه ۲۵ لیتر است. این میزان بر اساس روش حمل و نقل ما، خودروهایی که داریم، نوع سوختی که داریم و شبکه تعمیر و خدمات پس از فروشمان است. در حالی که اگر در هر بخش کارآیی را بهبود دهیم. ۲ سال دیگر می توانیم این سهمیه را به ۲۰ لیتر کاهش دهیم.

در کارخانه ها هم به همین صورت است. در بسیاری از کارخانه ها استاندارد مصرف داریم. مثلا در یک کارخانه به ازای هر تن به مقدار الف داریم انرژی مصرف می کنیم می توانیم با بهتر کردن استانداردها تا ۵ سال آینده ۲۰ درصد یا ۱۰ درصد سهمیه انرژی این کارخانه را کاهش داده و تأمین انرژی را رفته رفته به سمت خرید و فروش آزاد سوق دهیم.

سامانه برای یک کار خاص طراحی شده بود. باید آن محدودیت ها از بین برود تا قابلیت اجرای این کار را داشته باشد، بنابراین یک ساختار نرم افزاری جدید نیاز دارد.

تمامی اینها می تواند داخل این کارت اعتباری انرژی باشد.

من اصلا کاری ندارم که سهمیه بندی چقدر اعلام می شود. هر چه قدر اعلام شود می تواند داخل این کارت قرار گیرد.

اصلا این سهمیه را ما اعلام نمی کنیم، بلکه سهمیه را سازمان مربوطه اعلام می کند. مثلا برای برق که ما نمی توانیم سهمیه اعلام کنم. این سهمیه را وزارت نیرو باید اعلام کند و سهمیه ای که وزارت نیرو برای آب و برق اعلام می کند را می توان در این کارت، مستتر کرد.

مثلا در کارت سوخت فعلی، ما سه نرخ بیشتر نمی توانیم بگذاریم. اما در کارت اعتباری انرژی ما می توانیم ده ها نرخ بگذاریم. حتی نرخ هایی که پلکانی باشد. در کارت سوخت فعلی فقط بر اساس خودرو طراحی شده یعنی اگر شما ۱۰ تا خودرو داشته باشید، ۱۰ تا کارت سوخت دارید. در حالی که در این طرح، خودتان یک سهمیه دارید. حالا می توانید یک خودرو داشته باشید یا چند خودرو.

کارت سوخت فقط برای یک سوخت است مثلا بنزین. ولی این کارت اعتباری انرژی برای انواع سوخت هاست. بنزین، گازئیل، سی ان جی. و حتی به جز سوخت های مربوط به خودرو، برای برق و آب و دیگر حامل های انرژی نیز برنامه ریزی شده است.

مثلا ما در کارت انرژی، سهمیه را بر اساس شخص حقیقی یا حقوقی در نظر می گیریم ولی در کارت سوخت، سهمیه برای خودرو است. مدیریت سهمیه را می شود برای سرپرست خانوار کرد. مثل پرداخت مستقیم. یعنی به عبارتی این طرح، تلفیقی از همین پرداخت یارانه و کارت سوختی است که برای خودرو موجود است.

خانواده یک سهمیه دارد و این سهمیه به تعداد افراد خانواده بستگی دارد نه تعداد خودروها. باید به این نکته توجه کرد که تاکنون یک تبعیضی که وجود داشته این است که اگر خانواده ای چند خودرو داشته باشد، چند کارت سوخت دارد و ماهانه چند سهمیه ۶۰ لیتری بنزین می گیرد در حالی که خانواده ای دیگر که خودرو ندارد از این سوبسید دولتی بی بهره است.

اما در طرح جدید این وضعیت که یک نوع بی عدالتی است برطرف می شود و با تخصیص سهمیه به افراد خانواده به صورت اعتبار انرژی در کارت سرپرست خانواده، اگر خانواده ای خودرو ندارد و نمی خواهد از بنزین استفاده کند، می تواند اعتبار کارت اعتباری انرژی خود را در دیگر حامل های انرژی مصرف کند. یعنی می تواند برق مصرف کند یا حتی صرفه جویی کند و این اعتبار در کارتش باقی بماند.

الگویی که برای سهمیه یک خانوار در نظر گرفته می شود مثلا برای خانواده چهارنفری بر اساس ۱۰۰ مترمربع زیربنای خانه برای مصرف انرژی است. حال اگر خانواده ای ۵۰۰ مترمربع مساحت آپارتمان دارد، هم اکنون بیش از الگوی مصرف یک خانواده، از انرژی ارزان گاز و برق استفاده می کند. حال ما می خواهیم با این طرح، سوبسید دولتی را کم کنیم تا قیمت ها به قیمت واقعی نزدیک شود.

در سال ۹۲ دولت ۸۰ میلیارد دلار بابت مصرف انرژی در کشور سوبسید داده است. یعنی ثروت عمومی به نیابت از مردم پرداخت شده. این اتفاق افتاده و هر سال دارد این اتفاق می افتد. حُسنی که این کارت دارد این است که این مسئله را به همه نشان می دهد و می گوید که شما دارید چقدر مصرف می کنید.

بله، حتی اگر خانواده ای کم مصرف کرد، می تواند ذخیره کند. می تواند انرژی را کارت به کارت کند و سهمیه خود را به دیگری واگذار کند. می تواند این انرژی را ذخیره کرده و در بورس بفروشد. حتی این تمهیدات دیده شده که اگر بیش از الگوی مصرف، به مصرف انرژی نیاز داشت، فرد بتواند از کارت های اعتباری بانکی به کارت انرژی پول واریز کرده و از طریق اعتبار شارژ شده دوباره به مصرف بپردازد اما این مصرف بیش از سهمیه خواهد بود.

ما شرکت بهینه سازی هستیم. شرکتی اجرایی نیستیم و این طرح هم هنوز در مرحله بررسی است. ما هنوز به بحث اقتصاد این طرح وارد نشدیم. در این موارد باید با وزارت اقتصاد و بانک مرکزی جلساتی داشته باشیم تا آنها نظر بدهند.

از نظر فنی قابل اجراست. از لحظه ای که سفارش شود و سامانه نرم افزاری اش محیا شود فکر نمی کنم بیشتر از ۶ ماه زمان نیاز داشته باشد ولی با توجه به جلساتی که از این زمان، در ادامه باید برای نهایی شدن بحث های کارشناسی و بررسی این طرح از ابعاد مختلف انجام شود، احتمال اینکه زمان بیشتری ببرد تا اجرا شود، هست.

 

 

برچسب ها

نظرات شما