ناوبری
ناحیه لوگو

حساب من ، پایگاه تحلیل اقتصادی

www.hesabeman.ir

امروز : یکشنبه, ۲۸ بهمن , ۱۳۹۷ ، ساعت : ۱۵:۳۸
ناحیه منو


معیار مطلوبیت Utility در علم اقتصاد چیست؟

در ادامه آموزش های پایگاه تحلیلی خبری حساب من قصد باز کردن مبحثی جدید داریم،واژه‌ی مطلوبیت که در علم اقتصاد و نیز در دانش تصمیم گیری مورد استفاده قرار می‌گیرد ترجمه‌ای از واژه‌ی انگلیسی Utility ...

در ادامه آموزش های پایگاه تحلیلی خبری حساب من قصد باز کردن مبحثی جدید داریم،واژه‌ی مطلوبیت که در علم اقتصاد و نیز در دانش تصمیم گیری مورد استفاده قرار می‌گیرد ترجمه‌ای از واژه‌ی انگلیسی Utility است.مطلوبیت بهترین ترجمه برای این واژه نیست اما چون فایده و سود و بهره، به معانی دیگر به کار رفته‌اند، ظاهراً از واژه‌ی مطلوبیت به عنوان معادل Utility استقبال شده است.

معیار مطلوبیت Utility در علم اقتصاد چیست؟

اگر بخواهیم تعریف مطلوبیت را به دور از پیچیدگی‌های دانش اقتصاد و دانش تصمیم گیری درک کنیم، شاید مثال زیر در مورد مطلوبیت، ساده و گویا باشد:

فرض کنید در یک زمینه‌ی خاص، همه‌ی گزینه‌های موجود را فهرست کرده باشند.تا اینجا  فقط ترتیب را مشخص کرده‌ایم  و مشخص شده که مطلوبیت هر گزینه، از کدام گزینه‌ها بیشتر و از کدام گزینه‌ها کمتر است (اصطلاح تخصصی این کار، تعریف اردینالی مطلوبیت است. اما این اصطلاحات را فعلاً خیلی جدی‌ نگیرید!).

ممکن است شما به طریقی تصمیم بگیرید که این مطلوبیت را به صورت عددی تعیین کرده و نسبت جذابیت گزینه ها را هم مشخص کنید.

دیگر  نمی‌خواهیم بگوییم این پیراهن از آن پیراهن مطلوب‌تر است. بلکه می‌خواهیم بدانیم که چقدر مطلوب‌تر است. 

اقتصاددان‌ها سالهاست مشغول بازی با این سوال و پیدا کردن راهکارهای آن هستند.

طبیعتاً باز هم در شکل ساده و عمومی تعریف مطلوبیت می‌توانیم فعلاً مسئله را به شکلی ساده حل کنیم:

اگر برای پیراهن شماره یک در فهرست گزینه‌های مطلوب، حاضر باشید دویست هزار تومان بدهید، برای هر یک از پیراهن‌های دیگر حاضرید چقدر پرداخت کنید؟

حالا به شکل جدیدی از مطلوبیت دست پیدا کرده‌ایم که به آن مطلوبیت کاردینال (Cardinal) می‌گویند.

جزئیات بحث در این زمینه بسیار زیاد است و اقتصاددان‌ها در نحوه‌ی محاسبه و جزییات آن، به فرقه‌های مختلفی تقسیم می‌شوند که خارج از علاقه و موضوع متمم است.

به عنوان یک تفریح فکری، می‌توانید با خود بیاندیشید که آیا اگر مطلوبیت یک گزینه ۱۰۰۰ و مطوبیت یک گزینه‌ی دیگر ۲۰۰۰ باشد، مطلوبیت آن دو گزینه با هم، ۳۰۰۰ خواهد بود یا خیر؟

مطلوبیت کل یا Total Utility اصطلاح دیگری است که با توجه به تعریف مطلوبیت، درک مفهوم آن چندان دشوار نیست.

فرض کنید که به هر روشی (که برای ما مهم نیست) شیوه‌ای برای سنجش مطلوبیت یک گزینه به دست آورده‌اید.

مثلاً به نتیجه رسیده‌اید که مطلوبیت یک سیخ جوجه کباب برای شما ۱۰۰۰ واحد است (طبیعتاً واحد هم اصلاً‌ مهم نیست).

ما سیخ دوم جوجه کباب را هم به شما می‌دهیم. مطلوبیت آن هم با مطلوبیت سیخ قبلی جمع خواهد شد.

همین طور سیخ سوم و سیخ چهارم را به شما می‌دهیم و مطلوبیت کل (میزان رضایت یا خوشحالی) برای شما افزایش می‌یابد.

به هر حال قطعاً چهار سیخ جوجه کباب مطلوب‌تر از سه سیخ جوجه کباب است!

اما یک سوال: آیا مطلوبیت چهار سیخ جوجه کباب، دقیقاً هزار واحد بیشتر از سه سیخ جوجه کباب است؟

این‌جاست که اقتصاددان‌ها، با تعریف مطلوبیت نهایی (Marginal Utility) به کمک ما می‌آیند:

اگر تعدادی از یک کالا یا خدمت در اختیار شما باشد و مطلوبیت کل در آن لحظه TU1 باشد، با اضافه شدن یک واحد جدید از همان کالا یا خدمت، احتمالاً‌ مطلوبیت کل برای شما افزایش خواهد یافت.

می‌توان مطلوبیت کل جدید را TU2 نامید.

به اختلاف TU2 و TU1 مطلوبیت نهایی یا Marginal Utility گفته می‌شود.

برچسب ها

نظرات شما